Doodgaan met Kerst, dat doe je niet

Ik zit met mijn vader in de auto, op weg naar huis. We zijn op bezoek geweest bij oude buren die een paar dorpen verderop zijn gaan wonen. Het is al donker buiten, in de auto is het koud. Hoe mijn vader het ter sprake brengt weet ik niet meer, wel dat het aankomt als een mokerslag. Het gaat over mijn dode mama.
Zoals altijd voel ik me terugdeinzen. Ik wil het verhaal horen en tegelijkertijd ook absoluut niet. Het is eerste kerstdag, thuis staat de kerstboom en is het gezellig en warm. Ik verlang ernaar om dáár te zijn, bij mijn moeder, broer en zusje. Allemaal bij elkaar, zoals dat hoort met Kerstmis.
“Jouw mama is op eerste kerstdag overleden” zegt mijn vader. Zijn stem klinkt verdrietig. Ik word kwaad, hoe kan hij dat nu zeggen? Hoe kan hij zó mijn kerstgevoel verpesten? Ik besluit dat ik niet wil huilen. Naar huis, zo gauw mogelijk, en vergeten wat ik vandaag heb gehoord.

Slechte timing

Ik ben mijn rouw jarenlang uit de weg gegaan. Gewoon, omdat het te groot was en ik niet wist hoe dat moest. Rouwen om een mama die ik mij niet eens herinner. Tientallen jaren later kon ik nog de boosheid voelen over de timing van mijn vaders verhaal. Natuurlijk was het niet de eerste keer dat hij over mijn mama vertelde, maar het was wel de eerste keer dat ik hoorde dat ze met Kerst gestorven was. Mijn boosheid ging natuurlijk niet alleen maar over de timing van wat mijn vader mij vertelde. Het ging vooral over de timing van de dood van mijn mama. Doodgaan is één ding, maar doodgaan met Kerst, dat doe je niet.

De allermooiste dag om dood te gaan

Tijdens mijn opleiding tot systemisch coach heb ik veel geleerd en ervaren over rouw. En over de plek die de doden innemen in ons leven. Bij het inbrengen van een eigen verlieservaring spuugde ik deze woedende zin er bijna uit: “Mijn mama is op 31-jarige leeftijd aan borstkanker overleden. Op eerste kerstdag nog wel!” Ik zal nooit het antwoord vergeten dat de trainer toen gaf, en vooral de manier waarop. Met zachte ogen, vol begrip. Dat Kerstmis oorspronkelijk het feest van het Licht was. En dat mijn mama dus de allermooiste dag had uitgekozen om naar het Licht te gaan.

Voor mij wordt het juist lichter

Heel veel jaren heb ik Kerst met een dubbel gevoel gevierd. De kerstboom met lichtjes in stil contrast met het gemis. De zwaarte van het verdriet, ook dat van mijn vader. Bij hem leek het erger te worden naarmate hij ouder werd. De laatste jaren wordt het voor mij juist lichter, mag ik van mezelf voelen dat ik leef en zoveel liefde om me heen heb. Van mijn familie, mijn man, mijn gezin en mijn vrienden. Dat ik ook, en misschien juist, het leven mag vieren. Omdat het zo kostbaar is.

Mijn eigen rituelen
Ik heb mijn eigen ritueel gevonden. De ene keer is dat het opsteken van een kaarsje tijdens de kerstnachtdienst in de kerk, een andere keer het bezoek aan de begraafplaats op of rond Kerst. Altijd met mijn lief, soms met de kinderen. Ik neem een kerststukje mee en zo’n kaars die heel lang brandt. Ik praat een beetje tegen haar, zodat ik haar kan laten weten dat ze niet vergeten is. Haar naam in steen, ik spreek hem zachtjes uit. Dag mama.

19 reacties op “Doodgaan met Kerst, dat doe je niet”

  1. Lieve Susan,
    Door jouw verhaal beloof ik mezelf om alle overledenen die ik ken eventje in het licht te zetten. Wat een mooie opmerking van die begeleider om het overlijden op eerste kerstdag op deze manier lichter te maken.
    Warme groet en liefs Irene

  2. Susan van der Beek

    Fijn dat je dat doet, lieve Irene! En ja, ik ben dankbaar voor het andere perspectief dat ik aangereikt kreeg.

    Lieve groet,
    Susan

  3. Lieve Susan,
    Mooi verwoord de verwarrende emoties die herkenbaar zijn voor anderen. Tweede kerst dag heeft altijd een bijzonder plekje in minj hart voor mijn opa en oma. Elma

  4. Tranen over mijn wangen. Wat ontroerend, verdriet, boosheid en dan het licht. Prachtig Susan. En wat mooi om te lezen hoe je het nu ervaart en beleeft. ❤⭐

  5. Zit ik hier alleen op de bank, mijn zonen en het meisje na een gezellig etentje de deur uit, en lees je blog.
    Ontroerd door de rauwheid en rouw in je verhaal. Op eerste kerstdag, hoe bijzonder en mooi Susan. Dank je wel

  6. Wat prachtig geschreven Susan. Het komt regelrecht mijn hart binnen. Wat fijn dat het feest van het licht ook in jou kan schijnen. En daar waar jouw mama is schijnt elke dag de zon
    Vol van liefde.
    Anna

  7. Een periode als de kerst maakt een verlies altijd groter, zwaarder, lijkt het. Zo verwoordde jij dat ook. Ik vind de reactie van de trainer daarom zo mooi. Hij of zij maakt het daardoor lichter, meer draagbaar. Troostrijk. Zo prachtig om te lezen hoe jij je troost hebt gevonden, je eigen ritueel hebt. En hoe je daar in door liefde van je naaste(n) bent omgeven.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *